W związku ze zbliżającymi się feriami w kilku Bundeslandach postanowiłam poruszyć temat nieobecności w szkole w Niemczech, zwłaszcza że niektórzy rodzice mogą mieć taki pomysł, żeby te ferie o kilka dni przedłużyć.

Polscy rodzice mieszkający w Niemczech często są zaskoczeni tym, jak poważnie niemieckie szkoły podchodzą do kwestii obecności uczniów. W Polsce wystarczy zwykle napisać usprawiedliwienie, natomiast w Niemczech obowiązują bardziej szczegółowe zasady wynikające z obowiązku szkolnego (Schulpflicht).

Czy można po prostu usprawiedliwić dziecko po powrocie do szkoły? Kiedy trzeba wcześniej uzyskać zgodę szkoły? Czy można wyjechać z dzieckiem do Polski na ślub, komunię lub pogrzeb? Wyjaśniam najważniejsze kwestie.

Obowiązek szkolny w Niemczech

W Niemczech każde dziecko objęte jest obowiązkiem szkolnym (Schulpflicht). Oznacza to nie tylko obowiązek zapisania dziecka do szkoły, ale również regularnego uczestniczenia w zajęciach.

Rodzice są odpowiedzialni za dopilnowanie, aby dziecko uczęszczało do szkoły. Nieobecność musi być odpowiednio zgłoszona i uzasadniona.

Szkoła musi wiedzieć, gdzie jest dziecko

Warto pamiętać, że w Niemczech szkoły bardzo poważnie podchodzą do kwestii bezpieczeństwa uczniów. W wielu landach rodzice mają obowiązek zgłosić nieobecność dziecka już pierwszego dnia.

Przykładowo w Hesji, gdzie mieszkam, szkoła kontaktuje się z rodzicami, jeśli uczeń nie pojawi się na zajęciach, a jego nieobecność nie została wcześniej zgłoszona. Jeżeli nie uda się skontaktować z opiekunami, szkoła może podjąć dalsze działania w celu ustalenia, co stało się z dzieckiem. W wyjątkowych sytuacjach może zostać powiadomiona również policja! Nie wynika to z nieufności wobec rodziców, lecz z troski o bezpieczeństwo ucznia. Uważam osobiście, że to świetnie, że szkoły tak o to dbają, zwłaszcza, że już w szkole podstawowej wiele dzieci chodzi samodzielnie do szkoły.  

Dlatego zawsze warto poinformować szkołę o nieobecności dziecka jak najwcześniej.

Entschuldigung i Beurlaubung – to nie jest to samo

Jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez rodziców jest mylenie pojęć „Entschuldigung” i „Beurlaubung”.

Entschuldigung – usprawiedliwienie nieobecności

Entschuldigung oznacza usprawiedliwienie nieobecności, której nie dało się wcześniej zaplanować.

Dotyczy to najczęściej:

• choroby dziecka,
• nagłego pogorszenia stanu zdrowia,
• wizyty u lekarza w nagłym przypadku,
• nieprzewidzianych sytuacji losowych.

W takiej sytuacji rodzice informują szkołę o nieobecności, a następnie dostarczają wymagane usprawiedliwienie.

Beurlaubung – zwolnienie z zajęć

Beurlaubung oznacza zgodę szkoły na planowaną nieobecność ucznia.

Dotyczy to między innymi:

• ślubu w rodzinie,
• pogrzebu bliskiej osoby,
• ważnych uroczystości religijnych,
• zawodów sportowych,
• szczególnych wydarzeń rodzinnych.

W takich przypadkach nie wystarczy późniejsze usprawiedliwienie. Należy wcześniej złożyć wniosek o zwolnienie i poczekać na decyzję szkoły.

Najprościej zapamiętać:

Entschuldigung = usprawiedliwiamy nieobecność po fakcie.

Beurlaubung = prosimy szkołę o zgodę przed planowaną nieobecnością.

Wyjazd do Polski na ślub, komunię lub pogrzeb

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez polskich rodziców.

Wiele rodzin chce uczestniczyć w ważnych uroczystościach odbywających się w Polsce. Jednak nie każdy wyjazd automatycznie uprawnia do opuszczenia zajęć szkolnych.

Jeżeli planowana jest nieobecność związana ze ślubem, komunią, jubileuszem czy innym wydarzeniem rodzinnym, należy wcześniej złożyć wniosek o Beurlaubung.

Szkoła rozpatruje każdy przypadek indywidualnie. Największe szanse na uzyskanie zgody mają sytuacje związane z ważnymi wydarzeniami rodzinnymi, szczególnie pogrzeby najbliższych członków rodziny.

Warto jednak pamiętać, że szkoły często bardzo restrykcyjnie podchodzą do dodatkowych dni wolnych bezpośrednio przed rozpoczęciem ferii lub po ich zakończeniu. Władze oświatowe od lat walczą z praktyką przedłużania wakacji ze względu na tańsze loty lub rodzinne wyjazdy.

Czy zawsze potrzebne jest zwolnienie lekarskie?

Nie. Moja córka chorowała już kilkakrotnie, a do tej pory nikt nie wymagał ode mnie zwolnienia lekarskiego. 

W większości przypadków wystarczy usprawiedliwienie od rodziców. Jednak szkoła może zażądać zaświadczenia lekarskiego, gdy:

• nieobecność trwa dłużej,
• dziecko często choruje,
• opuszczony został sprawdzian lub egzamin,
• istnieją wątpliwości dotyczące przyczyny nieobecności.

Szczegółowe zasady mogą różnić się w zależności od landu oraz regulaminu szkoły. Warto dowiedzieć się, jakie zasady obowiązują w szkole Twojego dziecka. 

Co grozi za nieusprawiedliwione nieobecności?

Nieusprawiedliwione opuszczanie zajęć może prowadzić do różnych konsekwencji.

Najczęściej szkoła najpierw kontaktuje się z rodzicami i próbuje wyjaśnić sytuację. Jeśli problem się powtarza, sprawa może zostać zgłoszona do Jugendamtu lub odpowiednich urzędów.

W zależności od landu rodzice mogą zostać ukarani grzywną.

Chcesz samowolnie przedłużyć ferie lub pojechać z dzieckiem na rodzinną uroczystość, a następnie usprawiedliwić nieobecność chorobą? Warto wiedzieć, że szkoła może zażądać przedstawienia zaświadczenia lekarskiego. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieobecność przypada bezpośrednio przed feriami, po ich zakończeniu lub budzi inne wątpliwości.

Poza tym kontrole na lotniskach to nie legenda. W przeszłości policja i odpowiednie służby przeprowadzały kontrole rodzin podróżujących z dziećmi w wieku szkolnym tuż przed rozpoczęciem lub po zakończeniu ferii. Jeśli okazywało się, że uczeń powinien w tym czasie uczestniczyć w zajęciach, sprawa mogła zostać przekazana właściwym organom.

W skrajnych przypadkach, gdy obowiązek szkolny jest uporczywie ignorowany, możliwe jest również wszczęcie postępowania administracyjnego lub sądowego.

Podsumowanie

Najważniejsza zasada jest bardzo prosta: jeśli nieobecność jest nagła, należy ją zgłosić i usprawiedliwić. Jeśli jest planowana, trzeba wcześniej poprosić szkołę o zgodę.

Znajomość różnicy między Entschuldigung a Beurlaubung pozwala uniknąć wielu nieporozumień, a czasem również nieprzyjemnych konsekwencji. Warto pamiętać, że niemieckie szkoły nie traktują tych procedur jako formalności, lecz jako element realizacji obowiązku szkolnego i zapewnienia bezpieczeństwa uczniom.

A jak wygląda to w szkole Waszych dzieci? Czy zdarzyło Wam się składać wniosek o Beurlaubung na wyjazd do Polski? Podzielcie się swoimi doświadczeniami w komentarzach.